Emekliye 3 müjde Gözler Meclis'te

Haberin ayrıntıları için tıklayın

Emekliye 3 müjde Gözler Meclis'te
Emekliye 3 müjde Gözler Meclis'te Tuğba Civik

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, milyonlarca çalışanın 2020’de alacağı maaşı belirleyecek Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun 2 Aralık Pazartesi günü ilk toplantısını gerçekleştireceğini duyurmuştu. İşçi, işveren ve hükümeti temsil eden 15 kişilik komisyondan çıkacak sonuç merakla takip edilecek. Ancak asgari ücretlinin maaş dışında da birçok yasal hakkı var.

ZAMANINDA ÜCRET ÖDEMESİ

Kanunlara göre; ‘asgari ücret’, bir insanın en temel ihtiyaçları olan, beslenme, barınma, giyim, ısınma, ulaşım gibi ihtiyaçlarını karşılamasına yetecek şekilde düzenlenen, bir çalışana verilebilecek en düşük ücret anlamına geliyor. Asgari ücretin altında eleman çalıştırmak yasak. 4857 sayılı kanun kapsamında koruma altına alınan asgari ücret ödemeleri, en geç bir ay içerisinde yatırılmak zorunda.

EKSİK VE GEÇ YATARSA

Asgari ücretli, ücretin gecikmesi veya hiç ödenmemesi halinde iş akdini feshetme ve kıdem tazminatı talebinde bulunma hakkına sahip. Diğer yandan çalışan, ücretinin eksiksiz yatırılmasını isteme hakkına sahip. Maaşı eksik ya da geç yatırılan işçi hukuki yollara başvurabilir. Deneme süresi yasal olarak var evet. Ama ‘deneme süresi’ adı altında sigortasız işçi çalıştırılması kanuna aykırı bir durum.

KIDEM VE İHBAR

Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı, asgari ücretle çalışan işçilerin temel haklarından birisidir. Haksız yere işten çıkarılan ya da kurum kaynaklı bir problemden dolayı kendi isteğiyle işten ayrılan işçiye kıdem tazminatı ödenir. Burada işçinin en az 1 yıl aynı işyerinde çalışıyor olması gerekir. Bu da 2019 yılı için en az 2.538 lira ödeme anlamına geliyor. Ayrıca işten çıkarma ya da işten ayrılma sürecinde belli bir süre önceden karşı tarafa bildirilmesi gerekir. Bu bildirilmezse işçiye, çalışma süresine göre 2-8 haftalık ücret karşılığı ihbar tazminatı da ödenir.

DENEME SÜRECİNDE SİGORTA

Yasaya göre; deneme süresi en fazla 2 ay. Bu süre toplu iş sözleşmeleriyle 4 aya kadar uzatılabilir. Deneme süresi bir işçinin işyerine ve işine uyum sağlayıp sağlayamayacağının anlaşılması için geçen süredir. Ancak bunun sigortayla bir ilgisi yok. Bazı işverenler işçileri sigortasız çalıştırmak için deneme süresini bahane edebilir. Ancak işverenlerin bu tutumu yasa dışıdır. İşveren mutlaka SGK’ya bildirim yapmalıdır.

YILLIK İZİN HAKKI

Kanunda olan bir haktır ve bir yılını dolduran işçi ücretli izin hakkını kullanabilir. Çalışma süresi 1 ile 5 yıl arasında (5 yıl dahil) olanlara 14 gün, 6 ile 14 yıl (14 yıl dahil) arasında olanlara 20 gün,
 
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kayıtlarında bulunan emekli Bağ-Kur'lulara verilen maaşlarda sehven oluşan eksiklikleri gidermek için düğmeye bastı. Bu kapsamda, emeklilerin maaş dosyalarının yeniden tarandığı öğrenildi. İnceleme sonucunda eksik ödeme yapıldığı belirlenen Bağ-Kur'lulara bu paralar iade edilecek. Maaş düzeltilecek, geriye dönük eksik ödenen tutarlar da toplu olarak verilecek. Bu kapsamda, 2009 yılında emekli olan bir Bağ-Kur'luya şimdiye kadar 1.305 lira eksik yatırıldığını tespit eden SGK, bu vatandaşa toplu olarak ödeme yaptı. SGK'nın taramasını yaptığı Bağ-Kur'lu sayısının 700 bin kişi olduğu bildirildi.

2- MAKAS KAPANACAK

Türkiye'de emekli maaşı hesabında 3 ayrı formül bulunuyor. En yüksek aylık bağlama oranı 2000 yılına kadar olan çalışmalar için uygulanıyor. Onu, 2000- Eylül 2008 arası izliyor. En düşük aylık bağlama oranı ise Ekim 2008'den sonrası için uygulanıyor. Ekim 2008 sonrasında sigortalılık süresi uzadıkça, özellikle asgari ücret üzerinden prim ödeyenlerin bağlanacak maaşında düşüş yaşanıyor. Şimdi bu karma emekli aylığı hesaplama sistemi yerine bütün dönemleri kapsayan tek bir emekli aylığı hesaplama sisteminin getirilmesi gündemde. 

DÜŞMEYECEK, ARTACAK 

Milyonlarca kişinin beklediği düzenleme hayata geçirilirse, halen çalışanlara emekli olurken bağlanacak maaş yükselecek. 2000 yılı öncesinde emekli olanlarda en düşük SSK emekli aylığı 1.389 lira seviyesinde bulunuyor. 2000 yılı ve sonrasında emekli olanlarda ise en düşük maaş 1.020 lira. Tek hesaplama sistemiyle bu tablo değişecek. 2008 sonrasında çalışılan dönem uzadıkça maaş düşmeyecek. 2000 öncesi ve sonrası arasındaki makas kapanacak.

 3- EŞİT HESAP TEKLİFİ MECLİS'TE

Anayasa Mahkemesi, 2000 yılı ve sonrasında emekli olanlara intibak için adres olarak Meclis'i göstermiş, kararın ardından aylık bağlama oranlarının yükseltilmesi için Meclis’e birçok kez teklif sunulmuştu. Bu tasarılar hakkında bilgi veren Tüketici Başvuru Merkezi (TBM) Sosyal Güvenlik Komisyonu Başkanı ve SGK Müşaviri Ali Duman, teklifin 1999 ve 2008 yıllarındaki  aylık bağlama oranlarını düşüren yasaların yeniden düzenlenmesine yönelik olduğunu söyledi. Duman,”Bilhassa asgari ücret düzeyinde çalışanların günümüz itibarıyla  emekliye ayrıldıklarında 1999 yılı öncesine kıyasla, aylıklarında yüzde 40’a varan bir kayıp oluşmasının önlenmesi ve fazla çalışmaları sebebiyle emekli maaşlarının yükseltilmesi gerektiği halde düşmesine yol açan yasa maddelerinin düzenlenmesi isteniyor” dedi.

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Cem Yılmaz istedi Tarık Mengüç yaptı!
Cem Yılmaz istedi Tarık Mengüç yaptı!
türkiye Köşeye sıkıştırdı
türkiye Köşeye sıkıştırdı